مهرخرد

یادداشت‌های سینمایی مهرزاد دانش

منطق جدید ( درباره صحبت های فرج الله سلحشور راجع به فیلم فرهادی)

در خبرها آمده بود که آقای فرج الله سلحشور در یکی از آخرین مصاحبه هایی که داشته است، ایرادی هم به فیلم جدایی نادر از سیمین گرفته بود با این رویکرد که چرا آدمی مثل سارکوزی باید مشتاق تماشای این اثر باشد و حالا که هست، یعنی فیلم مشکل دارد. راستش روزهای نخستی که خبر تمایل رییس جمهور فرانسه برای دیدن فیلم فرهادی در رسانه های داخلی منتشر شد، نگارنده اطمینان داشت که بازخورد آن نزد بسیاری از رسانه ها و جریان های «خودارزشی انگار» چیزی شبیه به همین افاضات جناب سلحشور خواهد بود. این را گفتم تا مشخص باشد این صحبت های آقای سلحشور به خودی خود و به تنهایی، آن قدر واجد ارزش و انگیزه نیست که نگارش نوشتار و یادداشتی را موجب شود؛ آن چه اهمیت واکنش در قالب این یادداشت را تشکیل می دهد، خود این طرز تفکر است که متأسفانه نه فقط درباره فیلم فرهادی یا سینما، بلکه در بسیاری از زمینه های اجتماعی و فرهنگی و سیاسی هم به چشم می خورد. مثال می زنم. لابد فراوان دیده اید که وقتی یک جریان و یا شخصیت غربی از ایده یا حزب یا چهره ای سیاسی تعریف می کند، جناح های رقیب فوری شروع به تخریب طرف مقابل می کنند که دشمن در حال حمایت از او است. ولی اگر همین اتفاق درباره خود آن جناح های «خود ارزشی انگار» بیفتد، تعبیر کاملا عوض می شود و تعریف و تمجید غربی ها به منزله «اعتراف غرب به عظمت فلان پدیده» و یا «شکست غرب در برابر ابهت فلان شخص» در نظر گرفته می شود. خب البته این هم از نمک های اوضاع سیاسی و حکومتی دیار ما است که حالا در ابعادی جزئی تر در مورد فیلم موفقی مثل جدایی نادر از سیمین دارد پاشیده می شود.

فرض کنید ( فرض محال که محال نیست) که مثلا همین الآن روسای جمهور و رهبران اروپایی متمایل به تماشای سریال یوسف پیامبر یا ملک سلیمان یا پایان نامه یا اخراجی ها باشند و ماجرا رسانه ای شود.فکر می کنید واکنش آقایان همین چیزی باشد که الآن در لحن جناب سلحشور مشاهده می شود؟ و یا تصور می کنید ماجرا صورت دیگر پیدا کند و عباراتی از قبیل «درهم شکستن هیمنه سینمای غرب در قلب استکبار» و « صدور ارزش های ناب سینمای متعهد به دیار کفر و الحاد» و مانند آن ابراز گردد؟ البته اگر مشخصا رهبران مثلا کشورهای دوست و برادر آمریکای لاتین این فضا را ایجاد کنند، آن گاه روزنامه معروف ارزشی مان هم دیگر به خود زحمت نخواهد داد تا وارد مسائل جنسی و زناشویی ، از نوعی که درباره سارکوزی و همسرش ابراز داشته بود، بشود ولو این که رهبران آن کشورها هم در روابط نامشروع مورد نظر آقایان، دست کمی از امثال خانواده سارکوزی نداشته باشند.موضوع این جا است که مشکل دوستان «خود ارزشی انگار» در زمینه سینما، آن است که اغلب کم توان بوده اند و خواسته اند در پشت نقاب شعارهای ارزشی برای خود وجهه کسب کنند و البته چون این شعارها، بُرد محدودی دارد و خارج از دایره قبیلگی، خریداری ندارد، لذا بیش از آن که از درِ ایجاب وارد شوند، دائما به تئوری سلب متوسل می شوند و کارهای ارزشمند آن هایی را که غیرخودی می پندارند خفیف و خوار برمی شمارند و ای کاش این روال نیز دست کم از استدلالی متین برخوردار بود. می شود فیلمی مثل جدایی نادر از سیمین را دوست نداشت و برای آن دلایلی سینمایی – ولو نامقبول- آورد، اما این که در فراگردی «خاله زنکی» مدعی شویم چون سارکوزی که زمانی زنش مانکن و مدل بود و خودش هم حالا مثلا سیاست های هسته ای ما را قبول ندارد، به صرف این که ابراز تمایل به دیدن فیلم کرده، پس این فیلم محکوم است؛ از آن ایده های نابی است که طنز گودرز و شقایق را تداعی خواهد کرد.

مطلب بالا در خبرآنلاین درج شده است:

http://www.khabaronline.ir/news-161168.aspx

  
نویسنده : مهرزاد دانش ; ساعت ۱٢:۳٢ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱۳٩٠/٤/۱٥