مهرخرد

یادداشت‌های سینمایی مهرزاد دانش

یادداشت های جشنواره 4

هیس دخترها فریاد نمی زنند

فیلم های درخشنده بیش از آن که تشخص هنری و سینمایی داشته باشند، در ابعاد رسانه ای سینما جای می گیرند. فیلم هیس...هم اگرچه در قیاس با بسیاری از فیلم های قبلی او، سر و شکل بهتری دارد، اما نکته هایی همچون تمرکز نامنسجم بر تعقیب مرد معتاد توسط پلیس باعث می شود فیلم انسجام لازم نداشته باشد؛ منتها ایده رسانه ای فیلم، یعنی موضوع سکوت عرفی خانواده هایی که فرزندان شان دچار آسیب های جنسی ناشی از تجاوز شده اند، به قدر کافی مهم است تا فیلم را فارغ از ابعاد زیبایی شناسانه تماشا و حتی دیگران را توصیه به دیدنش کنیم. اگر درخشنده به جای تعقیب و گریزهای نه چندان جذاب داستان فیلم و یا شعارهای مستقیم آدم ها در دادگاه ، بر خود موضوع اصلی تمرکز بیش تری داشت، چه بسا می شد روند سینمایی را در تحلیل فیلم هم لحاظ کرد.

ترنج

شعار فقط در کلام تجلی پیدا نمی کند؛ جلوه های تصویری هم می تواند آکنده از شعار و پیام های گل درشت اخلاقی باشد. ترنج نمونه بارز این فرایند است. فیلم با این که در حوزه تصویر کارهای متنوع و متعددی رویش انجام شده است و چه بسا قرار است فیلمی باشد که نقش و نگار مینیاتور و طراحی بافت قالی و سایر نمودهای نگارگری ایرانی/اسلامی را وارد روح بصری اجزای درون قاب خود کند، اما به دلیل ساختار به شدت شعاری این المان های تصویری به توفیق نمی رسد. نمونه اش فصلی است که شخصیت اصلی داستان متأثر از روضه خوانی حضرت علی اصغر، قصد دارد طراحی نقشه قالی را ترسیم کند: یک فرشته بر بالای سرش ظاهر می شود و خون گریه می کند و اشک او با جوهر قرمز قلم استاد ترکیب می شود و به روی کاغذ می چکد و تابلویی مثلا نفیس از ایثارگری عاشورائیان خلق می شود. این جور ایده ها شاید برای کلیپ های مناسبتی صدا و سیما مفید باشد، اما نه برای فیلم سینمایی.

 

جیب بر خیابان جنوبی

فیلم دوم سیاوش اسعدی نسبت به اثر اولش، پیشرفتی محسوس است چرا که پیکره آن بسیار منسجم تر است و از دوپارگی موجود در فیلم اول خبری نیست. امتیاز فیلم هم به همین جمع و جوری رابطه ای محدود و گذرا بین دو آدم خردشده این جامعه است که با بازی کنترل شده دو بازیگر اصلی، مسیر هموارتری را طی می کند. البته از آن قسمت که دختر در ساختمان متروک دچار گرفتاری می شود و بر رابطه اش با پسر تأثیر می گذارد و پسر هم همزمان با متوجه شدن وضعیت خواهرش درهم می ریزد، فیلم افت پیدا می کند و در آستانه پایانی بی تناسب با شروع و تداوم اثر قرار می گیرد که به نظر می رسد تا حد زیادی – مخصوصا نمای گنبد امامزاده در عمق صحنه آخر – ناشی از رعایت قواعد ممیزی باشد.  

مطلب بالا در سایت ماهنامه فیلم درج شده است.

   + مهرزاد دانش - ۱٢:٠۱ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱۳٩۱/۱۱/٢۳