مهرخرد

یادداشت‌های سینمایی مهرزاد دانش

درباره مانیبال (بنت میلر)

اگر مثل نگارنده از فیلم های سینمایی با موضوع ورزش خوشتان نمی آید، فریب ظاهر مانی بال را نخورید. نه این که فیلم ورزشی نیست؛ اما محور اصلی درام بر مبنای روابط انسانی و کاری پیش می رود و نه بازی بیسبال و برای همین هم از خود نمایش مسابقات این بازی در فیلم کمتر خبری است و تمرکز اصلی روی شخصیت بیلی، مربی تیم اوکلند قرار گرفته است که می خواهد در روند موقعیت های نابرابر و غیرعادلانه مسابقات بیسبال، از روش جدیدی به نام «مانی بال» و بر اساس پردازش های تحلیلی رایانه ای، برای موفقیت تیمش استفاده کند که ابداع یک اقتصاددان جوان به نام پیتر است. آن چه این ماجرای دوخطی را پیش می برد، فیلم نامه دیالوگ محور زیلیان و سورکین است که هر دو سبک کاری شان بر اساس موقعیت پردازی های دقیق و پرطمأنینه انسانی است و به ظرافت، گره های کاری را به بزنگاه های فردیتی شخصیت اصلی قصه که مانند اغلب آدم های دیگر داستان های شان، تنها است و در زندگی مشترک و عاطفی شکست خورده است، مربوط می سازند و البته در عین حال چیدمان توالی سکانس ها را هم با نوعی سببیت پنهان شکل می دهند که باعث می شود فیلم در عین این که چندان دراماتیک به نظر نمی رسد، در روند فراز و نشیب های داستانی قرار گیرد و مخاطب را با علاقه به ادامه ماجراهای اثر علاقه مند سازد. ارتباط بین بیلی و پیتر، گرانیگاه شخصیتی کار است؛ چه آن که بیلی در فلاش بک های متوالی ذهنش، ناکامی گذشته اش را در وجود تحصیل کرده پیتر جبران می کند و از این طریق نوعی والایش روحی در مسیرش حاصل می شود. بنت میلر با هوشمندی، فضاسازی دقیقی از این متن پردیالوگ انجام داده است و با به کارگیری موزون و متناسب عناصر بصری و موقعیتی، (مانند میزانسن فصل مذاکره عوامل مدیریتی تیم که کادر نوعی تنظیم شده تا بیلی ولو در حد یک اورشولدر ساده در همه نماها به رغم سکوت عامدانه اش حضور داشته باشد و یا در اولین مواجهه بیلی و پیتر، میزانسنی که از پیتر ارائه می شود همواره او را به حالت ایستاده (برخلاف بقیه جمع که نشسته اند) می بینیم تا تفاوتش را با بقیه تجزیه و تحلیل کنندگان ورزشی حس کنیم) غنایی هنری به کار بخشیده است. مانی بال بیش از آن که درباره ورزش بیسبال باشد، اثری موقر درباره عدالت، پویایی، امید و حسرت، و سایر جنبه های ناب انسانی است.

مطلب بالا در شماره اخیر ماهنامه 24 درج شده است.

  
نویسنده : مهرزاد دانش ; ساعت ۳:٢٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱۳٩۱/٥/۱٢